اختلالات یادگیری: چالش‌ها، علل و راهکارها

اختلالات یادگیری انواع مختلفی دارند که برخی از شایع‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

۱- اختلال خواندن (Dyslexia):

این اختلال شایع‌ترین نوع اختلال یادگیری است که بر توانایی فرد در خواندن، نوشتن و درک زبان تأثیر می‌گذارد. افراد مبتلا ممکن است در رشد دایره لغات، دستور زبان و درک مطلب دچار مشکل شوند.

بطور مثال کودک در دوره ابتدایی ممکن است دچار ضعف سلیس خواندن، یا عدم درک آن چیزی که خوانده است، باشد. گاهی درکی از علایم خواندن ندارد مثلا نمیداند ویرگول نشان دهنده مکث در خواندن است ، نقطه پایان جمله است ، علامت سوال یعنی  جمله را باید سوالی بخواند.

به طور کلی درک مفاهیم خواندن ضعیف است. شدت ضعف خواندن به شدت اختلال خواندن بستگی دارد.

۲- اختلال نوشتن (Dysgraphia):

افراد مبتلا به اختلال نوشتن در نوشتن افکار خود دچار مشکل هستند. این مشکل می‌تواند شامل ضعف دست‌خط، فاصله‌گذاری نامناسب بین کلمات یا مشکلات املایی و گاهی هجی کردن باشد.

مثلا افرادی که مشکل نوشتن دارند بد خط هستند به حدی که گاهی خودشان نمی توانند دست خط خودشان را بخوانند. کودکان دبستانی معمولا وقتی روی صفحه ای بدون خط شروع به نوشتن می‌کنند به صورت اریب می نویسند ، یا فاصله یک کلمه را با کلمه بعدی رعایت نمی کنند. بعضی از آنها گاهی به شدت درشت یا به شدت ریز می نویسند.

یکی از مدل های اختلال‌ نوشتن، ضعف در نوشتن انشاء است. مثلا این کودکان می توانند در مورد موضوع انشا کاملا درست صحبت کنند در حالی که نمی توانند درباره آن موضوع چیزی بنویسند.

۳- اختلال ریاضی (Dyscalculia):

این اختلال مربوط به توانایی‌های ریاضی است. افراد مبتلا به اختلال ریاضی ممکن است در شمارش اعداد، خواندن اعداد، درک نمادهای ریاضی(عدد،جمع، تفریق، تقسیم، ضرب، کسر، اعشار و…)، خواندن ساعت یا انجام محاسبات ساده دچار مشکل باشند.

کودکانی که دچار اختلال ریاضی هستند معمولا فرق اعداد را نمی دانند مثلا فرق عدد ۱۶ با ۶۱ را نمیداند، یا مثلا نمی تواند عدد ۶۰۰ را بنویسد می نویسد ۱۰۰  ۶.

یا علامت ضرب و جمع را اشتباه به کار می برد، یا درکی از تقسیم ندارد ( می تواند خوراکی ها را بین خودش و دوستش به یک اندازه تقسیم کند ولی نمی تواند تعداد همان خوراکی ها را با نماد ریاضی بنویسد).

اگر کودکی هم اختلال خواندن داشته باشد و هم اختلال ریاضی،  نمی تواند مسئله های ریاضی را حل کند و همیشه و همیشه در مدرسه در این حوزه ناتوان است.

۴- اختلال پردازش شنوایی (APD):

در اختلال پردازش شنوایی، مغز در پردازش اطلاعات شنیداری دچار مشکل است. افراد مبتلا ممکن است در تفکیک صداها، فهم جملات یا تمرکز در محیط‌های پر سروصدا دچار مشکل شوند.

مثلا کودک برای درس خواندن نیاز مبرم به سکوت دارد اگر تلویزیون روشن باشد یا مادر با تلفن صحبت کند حواس کودک پرت می شود و نمی تواند تکالیفش را انجام دهد.

مثال دیگر: فرض کنیم معلم در حال تدریس است وانتی از بیرون صدا می زند ” هندوانه کیلویی ۲۰ تومن” کودک نمی‌تواند صدای وانتی را نادیده بگیرد و تا زمانی که صدای وانتی شنیده می‌شود کودک از دنبال کردن صدای معلم محروم است!

 ۵- اختلال پردازش زبان (LPD):

اختلال پردازش زبانی زیرمجموعه‌ای از APD است که بر توانایی فرد در پردازش زبان گفتاری تأثیر می‌گذارد.

مثلا کودک در بیان مشکلات خود ناتوان است دائم نق می زند یا با دست به چیزی اشاره می‌کند اسم آن را نمی گوید یا نمیتواند احساسات خود را بیان کند.

مثال دیگر: وقتی کودک از مدرسه بازمی‌گردد مادر به او می گوید مدرسه چطور بود؟ چه خبر؟ کودک می گوید هیچی یا مثل همیشه یا همش درس درس

 ۶- اختلالات یادگیری غیرکلامی (NVLD):

این اختلال بر تفسیر نشانه‌های غیرکلامی مانند حالات چهره، زبان بدن و لحن صدا تأثیر می‌گذارد.

مثلا کودکان مبتلا به اختلالات یادگیری غیرکلامی از درک ناراحتی، هیجان و غم والدین یا دوستانشان عاجز هستند و مادر اظهار می دارد که بچه م می بیند که من ناراحتم ولی انگار نه انگار، از راه که می رسد می‌گوید چرا ناهار نداریم؟؟

۷- نقص ادراکی/حرکتی بینایی:

افراد مبتلا به نقص ادراکی حرکتی بینایی ممکن است در هماهنگی دست و چشم، پیمایش محیط یا تشخیص حروف مشابه دچار مشکل شوند.این کودکان معمولا در پیدا کردن تفاوت دو شکل مشابه ضعف دارند، نمی‌توانند اشکال خاص را در یک زمینه مشخص شده پیدا کنند ، پازل درست کردن برای آنها سخت است  کاردستی های ظریف و خوبی درست نمی کنند، روی یک خط قیچی نمی کنند و…